دو روز از بازگشایی بورس تهران پس از ۸۰ روز تعطیلی میگذرد. برخلاف تجربه تلخ بازگشایی پس از جنگ ۱۲ روزه که بازار با صفهای فروش مواجه شد، این بار بورس نه تنها شکننده ظاهر نشد، بلکه با ورود بیش از ۵ همت پول حقیقی و P/E حدود ۶.۴ واحد، نشانههایی از احیای امید را به نمایش گذاشت.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ تعطیلی بیش از دو ماه و نیمه بورس پس از جنگ تحمیلی سوم، بسیاری از تحلیلگران را به پیشبینی یک بازگشایی پرتنش واداشته بود. تشدید ریسکهای سیستماتیک، جهش نرخ بهره اخزا، طولانی شدن جنگ و خسارت به شرکتها، همگی دست به دست هم داده بودند تا سناریوی غالب، «فشار فروش سنگین» باشد.اما روزهای سهشنبه و چهارشنبه ۲۹ و ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، خلاف این انتظار رقم خورد. بازار سهام متعادل و تا ساعاتی صعودی کار خود را آغاز کرد و سرمایهگذاران حقیقی بیش از ۵ هزار میلیارد تومان پول جدید به بازار تزریق کردند.
مقایسه با تجربه تلخ تیر ۱۴۰۴؛ چرا این بار متفاوت بود؟
مهمترین کلید برای درک وضعیت کنونی، مقایسه با بازگشایی پس از جنگ ۱۲ روزه در هفتم تیرماه ۱۴۰۴ باشد.آن زمان، بازار سهام با فشار سنگین عرضه و صفهای گسترده فروش مواجه شد و شاخصها ریزش قابلتوجهی را تجربه کردند. به طوری که P/E بازار در مقطعی به کف تاریخی ۵ واحد عقبنشینی کرد. اما این بار، با وجود تعطیلی بسیار طولانیتر (نزدیک به ۸۰ روز در مقایسه با حدود ۲۰ روز) و تشدید ریسکهای ژئوپلیتیک، چنین فروش گستردهای رخ نداد. تفاوت در چیست؟ اولاً، نهاد ناظر این بار با ابزارهای حمایتی قویتری وارد میدان شد. ثانیاً، سرمایهگذاران تجربه تلخ فروش هیجانی در تیر ۱۴۰۴ را به خاطر دارند و نمیخواهند دوباره در کف، سهام خود را بفروشند. ثالثاً، چشمانداز نرخ ارز، انتظارات را تغییر داده است.
ورود ۵ همت پول حقیقی؛ سیگنال بازگشت اعتماد یا هیجان موقت؟
دادههای معاملاتی دو روز نخست بازگشایی نشان میدهد که خالص ورود پول حقیقی به بازار سهام از مرز ۵ هزار میلیارد تومان عبور کرده است.این رقم در شرایطی ثبت شده که نسبت P/E کل بازار حدود ۶.۴ واحد است، سطحی که از نظر تاریخی ارزان محسوب میشود، به ویژه در مقایسه با کف ۵ واحدی پس از جنگ تیر ۱۴۰۴.ورود پول حقیقی در حالی رخ داده که بسیاری از صندوقهای درآمد ثابت نیز در روزهای منتهی به بازگشایی با خروج سرمایه مواجه بودند.به عبارت دیگر، سرمایهگذاران با ارزیابی ریسک به پاداش، تصمیم گرفتهاند بخشی از نقدینگی خود را از ابزارهای بدون ریسک خارج و به بازار سهام که با تخفیف قابلتوجهی معامله میشود، وارد کنند. این رفتار، بیش از آنکه هیجانی باشد، شبیه به «ارزندگیخرید» در سطوح جذاب است.
چرا عطش خرید در برخی صنایع معادلات را برهم زد؟
یکی از پدیدههای جالب روزهای اخیر، تمرکز خرید در صنایع خاص بود. پالایشیها، پتروشیمیها، فلزات اساسی و بانکها بیشترین ورود پول را تجربه کردند. تحلیلگران این پدیده را به سه عامل مرتبط میدانند. اول، چشمانداز نرخ ارز: با توجه به شکاف قابلتوجه نرخ دلار مرکز مبادله و بازار آزاد و انتظار تداوم این شکاف، شرکتهای صادراتمحور (پتروشیمی، فلزات، پالایشی) سودآوری بالاتری را در صورتهای مالی خود شناسایی خواهند کرد. دوم، تخفیف تاریخی: P/E تکرقمی برخی صنایع، به ویژه در مقایسه با تورم ۳۰-۴۰ درصدی، آنها را به شدت ارزان جلوه میدهد. سوم، سیگنالهای حمایتی دولت و سازمان بورس که از نوسانگیری شدید جلوگیری کرده و خیال سرمایهگذاران بلندمدت را تا حدودی آسوده ساخته است.