سخنگوی فراجا، سردار سعید منتظرالمهدی، در یادداشتی از آمارهای سامانههای مرزی در ایام «جنگ رمضان» خبر داد و گفت که این ارقام نشاندهنده یک پدیدهٔ بیسابقه در الگوهای جمعیتی جنگ و مهاجرت معکوس است.
آمار ترددهای مرزی؛ ورود ۶۲ درصدی در برابر خروج ۳۸ درصدی
به گفتهٔ سردار منتظرالمهدی، آمارهای ثبتشده از مرزها در روزهای پس از شروع جنگ تحمیلی سوم، حاکی از آن است که ۶۲ درصد ترددها مربوط به ورود و ۳۸ درصد مربوط به خروج از کشور بوده است. این آمار برخلاف روندهای معمول در جنگهای جهانی ارزیابی میشود.
مقایسه با جنگهای دیگر؛ از اوکراین تا سوریه
در بیشتر منازعات اخیر جهان، نخستین نشانه، مهاجرت گستردهٔ شهروندان به خارج از کشور است. برای نمونه:
- در جنگ اوکراین (۲۰۲۲)، تنها در هفتهٔ اول بیش از یک میلیون نفر کشور را ترک کردند.
- در بحران سوریه، شمار آوارگان داخلی و خارجی از نیمی از جمعیت فراتر رفت.
اما در بحران فعلی ایران، شاخصهای مهاجرتی نهتنها افزایش نیافته، بلکه روندی معکوس داشته است.
ورود ایرانیان مقیم خارج؛ از اروپا تا همسایگان
گزارشهای پلیس از پایش ورود و خروج مرزها نشان میدهد که بخش قابلتوجهی از ورودیها مربوط به هموطنانی است که از کشورهای اروپایی و منطقهای مانند بلژیک، فرانسه، گرجستان، ترکیه و دیگر کشورهای همسایه، مسیرهای طولانی را پیموده و از راههای زمینی وارد ایران شدهاند.
دلیل مشترک بازگشتگان: «میخواهیم در کنار مردم و سرزمینمان باشیم»
در گفتوگوهای ثبتشده با این افراد، آنها به طور مشترک عنوان کردهاند: «در روزهای تجاوز و جنگ، میخواهیم در کنار مردم و سرزمینمان باشیم.» این رفتار از نظر سخنگوی فراجا نشانهٔ همبستگی ملی، اعتماد به ساختارهای دفاعی و امنیتی، و احساس مسئولیت مشترک است؛ گویا «مادری به نام وطن، فرزندانش را در لحظات خطر فرا میخواند».
پیامدهای امنیتی و روانی این پدیده
از منظر امنیتی، این پدیده علامتی از اعتماد عمومی به توان دفاعی و نهادهای انتظامی تلقی میشود. تجارب جهانی نشان میدهد که در کشورهای دارای سرمایهٔ اجتماعی تضعیفشده، بحرانها به فروپاشی روانی و مهاجرت گسترده میانجامد؛ اما در ایران، این روند معکوس است.
خنثیسازی روایتهای جعلی در میدان جنگ شناختی
سخنگوی فراجا تأکید کرده است که افزایش ورود شهروندان در روزهای جنگ، روایتهای جعلی رسانهای را خنثی کرده و تصویری متفاوت از واقعیت کشور ارائه میدهد.
نتیجهگیری: پیوندی پایدار میان مردم و وطن
آنچه امروز در مرزهای ایران ثبت شده، نه فقط اعدادی آماری، که نشانهای عمیق از پیوند ناگسستنی مردم با میهنشان است.