رفتارهای متناقض و غیرقابل پیشبینی رئیسجمهور آمریکا، موجب شده است که رئیس مجلس شورای اسلامی، سیاست اعتماد صفر همراه با راستیآزمایی عملی را در برابر این بازیگر بیثبات در پیش گیرد.
در حالی که دونالد ترامپ با اظهارات عجیب و نادرست و سپس عقبنشینی از آنها، چهرهای بیثبات و فاقد مبانی اخلاقی و حقوقی از خود نشان میدهد، نشست وبیناری دیروز مجلس شورای اسلامی باهدف اتخاذ رویکردی راهبردی و واقعبینانه در برابر این رفتارهای آشفته، فرصتی فراهم کرد تا محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، با تأکید بر خطوط قرمز و تجارب تلخ گذشته، اولویت «اقدام عملی و راستیآزمایی» را به عنوان تنها پاسخ هوشمند به تناقضهای ترامپ تبیین کند.
قالیباف در نطق پیش از دستور خود در این نشست، اساس هرگونه نتیجهگیری در عرصه بینالملل را مبتنی بر دستاوردهای عینی و تأمین کامل حقوق ملت ایران دانست و هر نوع توافقی را منوط به دریافت کامل این حقوق اعلام کرد. به باور وی، با توجه به تجربه برجام و خروج آمریکا از آن، تا زمانی که دستاوردهای عینی حاصل نشود، هیچ تعهدی از سوی ایران انجام نخواهد شد. این رویکرد ممکن است به طولانیشدن روند مذاکرات یا حتی شکست آن بینجامد و شاید به همین دلیل است که ترامپ، مذاکرهکنندگان ایرانی را سرسخت توصیف میکند.
از سوی دیگر، نگاه قالیباف به مذاکره محدود نمیماند؛ او معتقد است در این شرایط، چهار میدان مبارزه وجود دارد: میدان نظامی، میدان خیابانی، میدان دیپلماتیک و میدان خدمت به مردم. این چهار میدان، ابعاد یک مبارزه تمامعیار را شکل میدهند. قالیباف تأکید میکند که آنچه در میدان نظامی و با اتکا به موشکها بهدست آمده، حاصل پشتیبانی و حمایت مردمی بوده است و وظیفه دیپلماسی، تبدیل این پیروزیهای میدانی به دستاوردهای سیاسی و حقوقی است. در این نگاه، دیپلماسی ابزاری برای «ثبت و تثبیت» دستاوردهای بیرون از میز مذاکره محسوب میشود.
رئیس مجلس با صراحت اعلام کرد که ایران پیش از هر اقدامی، به دنبال اقدام عملی و قابلراستیآزمایی از سوی طرف مقابل است؛ رویکردی که احتمال فریب را به شدت کاهش میدهد. او هیچ توافقی را بدون چنین تضمینی تأیید نکرد و برای تأکید بر جدی بودن این راهبرد، از تعبیر «جان کف دست» استفاده نمود و هرگونه تعهد ایران بدون دستاورد عینی و عملی از سوی دشمن را کاملاً مردود دانست.
در نقطه مقابل رویکرد متزلزل و شیزوفرنیک ترامپ، قالیباف و تیم ایرانی ثابتقدم ایستادهاند. اصولی که قالیباف در وبینار دیروز مجلس بیان کرد، ادامهدهنده خط مشی ۴۵ ساله ملت ایران است. او با اشاره به اینکه رئیسجمهور آمریکا گاهی در یک ساعت هفت ادعای مطرح میکند، گفت: «هر هفت ادعای ترامپ کذب است. با این دروغگوییها در جنگ پیروز نشدند و حتماً در مذاکره هم راه به جایی نخواهند برد.»
به گفته قالیباف، تناقضهای دشمن را میتوان به فرصت تبدیل کرد؛ وقتی طرف مقابل نه مبانی اخلاقی دارد و نه تعهدات حقوقی، تنها زبان راستیآزمایی عملی کارگشاست.