وزیر انرژی آمریکا ادعا کرده است که تردد در تنگه هرمز حداکثر تا تابستان امسال به حالت عادی بازمیگردد، اما گزارشهای بانکی از نزدیکی ذخایر سوخت به آستانه فروپاشی حکایت دارند.
کریس رایت، وزیر انرژی ایالات متحده، در مصاحبه با شبکه سیانبیسی، وضعیت فعلی در این آبراه استراتژیک را «اختلالی موقت» توصیف کرد و گفت: «تردد دریایی در تنگه هرمز در سریعترین زمان ممکن و حداکثر تا تابستان امسال از سر گرفته میشود.» این اظهارات در حالی مطرح میشود که مقامات ایرانی از حاکمیت نظم تازهای بر این شریان حیاتی خبر دادهاند.
نظم جدید ایران در هرمز
در سوی دیگر میدان، ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، به خبرگزاری آناتولی گفت که تردد در تنگه هرمز منحصر به «کشتیهای تجاری و طرفهایی خواهد بود که با ایران همکاری کنند.» به گفته وی، مجلس در حال تدوین سازوکاری جدید برای تنظیم عبور از تنگه است که در چارچوب حاکمیت ملی و تأمین امنیت تجارت بینالمللی طراحی شده و بر اساس آن، کشتیها از «مسیری مشخص» عبور کرده و عوارض مربوط به «خدمات تخصصی» را پرداخت خواهند کرد.
تنگه هرمز با عرض ۳۹ کیلومتر، کاملاً در آبهای سرزمینی ایران و عمان قرار دارد (هرکدام ۲۲ کیلومتر) و هیچ بخشی از آن در آبهای آزاد بینالمللی نیست. از این رو، مدیریت این شاهراه باید منافع ایران را تأمین کند.
کاهش شتابان ذخایر نفت
شبکه سیانبیسی گزارش داده که ذخایر نفت جهان با «سرعتی بیسابقه» در حال کاهش است تا جای خالی نفت خلیج فارس را پر کند. برآوردهای بانک «یوبیاس» سوئیس نشان میدهد که ذخایر جهانی از کمی بیش از ۸ میلیارد بشکه در پایان فوریه، به حدود ۷.۸ میلیارد بشکه در پایان آوریل رسیده است و اگر اختلال ادامه یابد، تا پایان ماه مه به ۷.۶ میلیارد بشکه کاهش خواهد یافت.
اما هشدار جدیتر از سوی «جیپی مورگان» مطرح شده است. ناتاشا کانِوا، رئیس استراتژی کالای جهانی این بانک میگوید: «بخش قابل استفاده از این ذخایر حدود ۸۰۰ میلیون بشکه است، چون بخش عمده آن برای نگهداری خطوط لوله، مخازن و شبکه لجستیکی لازم است.» او هشدار داد که سیستم انرژی جهان نه به خاطر ناپدید شدن نفت، بلکه به دلیل نبود حجم عملیاتی کافی در شبکه جریان، در آستانه فروپاشی قرار دارد.
سناریوی «انجماد» اقتصاد جهانی
شرکت مشاوره «رپیدان انرژی» پیشبینی کرده که اگر تنگه هرمز بسته بماند، ذخایر فرآوردههای نفتی تا ژوئیه یا اوت به سطح بحرانی خواهد رسید. به گفته این شرکت، اقتصاد جهانی ممکن است «یخ بزند»؛ یعنی زمانی که زیرساخت حملونقل نتواند سوخت را «با هیچ قیمتی» تأمین کند. تحلیلگران این شرکت زمان آغاز این مرحله را «پیش از سهماهه سوم سال ۲۰۲۶» پیشبینی کردهاند و میگویند پیش از رسیدن به آن مرحله، بازارها جهش شدید قیمت و سپس رکود شدید اقتصادی را تجربه خواهند کرد.
دارن وودز، مدیرعامل شرکت اکسون موبیل نیز اذعان کرد که ذخایر تجاری، ذخایر استراتژیک و نفتکشهای درحال عبور تاکنون به کاهش اثر اختلال عرضه کمک کردهاند، اما تأکید کرد: «در نهایت، ذخایر تجاری به سطوحی کاهش خواهند یافت که دیگر نتوانند به عنوان منبع تأمین ادامه دهند.» او پیشبینی کرد با ادامه بسته بودن تنگه هرمز، شاهد افزایش قیمت در بازار خواهیم بود.
این تحولات در حالی رخ میدهد که نگرانی در بازارهای جهانی از تبدیل شدن تنگه هرمز به یک نقطه فشار دائمی بر قیمت انرژی، تورم و رشد اقتصاد جهان افزایش یافته است. نظم جدید ایران، قدرت مدیریت و حاکمیت تهران بر این شریان استراتژیک را به رخ جهانیان کشیده است.