نگاه نو – معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه پاکستان، اسحاق دار، اقدام هند در تعلیق یکجانبه معاهده آبهای سند (Indus Waters Treaty) را عملی خلاف مفاد این معاهده و مغایر با قوانین بینالمللی دانست و آن را به شدت محکوم کرد.
اسحاق دار که در کنفرانس بینالمللی مرتبط با معاهده سند در اسلامآباد سخن میگفت، تأکید کرد: «ما اقدام یکجانبه و غیرقانونی هند را مردود میشماریم. معاهده سند همچنان پابرجا، فعال و لازم الاجراست. دیوان بینالمللی داوری همچنین تأیید کرده است که این سند، نظام حقوقی پایداری را بنیان نهاده که حقوق و تکالیف دو طرف را به روشنی مشخص میسازد.»
وی افزود: «تعلیق یکجانبه این معاهده از سوی هند، نه تنها با هیچیک از بندهای آن همخوانی ندارد، بلکه هیچ مرجع بینالمللی نیز چنین اقدامی را مجاز نمیشمارد. افزون بر این، نگرانکنندهتر آنکه نظام همکاریهای نهادی که سالها در راستای منافع دوجانبه فعالیت میکرد، نیز متوقف شده است.»
معاون نخستوزیر پاکستان در بخش دیگری از سخنان خود هشدار داد: «اگر معاهدات بینالمللی به طور یکجانبه نادیده گرفته شوند، اعتماد به نظام جهانی به ناچار دچار تزلزل خواهد شد. پاکستان مصمم است از حقوق آبی خود ذیل این معاهده با همه ابزارهای قانونی و دیپلماتیک دفاع کند.»
معاهده آبهای سند یکی از مهمترین و موفقترین معاهدات بینالمللی در زمینه تقسیم منابع آبی است که در تاریخ ۱۹ سپتامبر ۱۹۶۰ میلادی میان پاکستان و هند با میانجیگری بانک جهانی در شهر کراچی به امضا رسید. این معاهده شش رودخانه حوضه سند را به دو گروه تقسیم میکند: سه رود شرقی (راوی، بیاس و ستلج) به هند اختصاص یافته و کنترل سه رود غربی (سند، جهلم و چناب) در اختیار پاکستان قرار گرفته است. بر اساس این تقسیمبندی، حدود ۸۰ درصد از آب این حوضه به پاکستان تعلق میگیرد که برای تأمین آب ۸۰ درصد مزارع این کشور حیاتی است. با وجود وقوع چندین جنگ و بحرانهای سیاسی میان دو کشور طی بیش از شش دهه، این معاهده بهعنوان یکی از تابآورترین توافقهای اشتراک آب در جهان شناخته میشود؛ هرچند که در سال ۲۰۲۵، هند پس از یک حمله تروریستی در کشمیر( پاکستان بارها درخواست بررسی بین المللی و همچنین دوجانبه این حمله را داشت که هر بار این درخواست توسط هند رد شد. این مساله و همچنین استفاده ابزاری از آن توسط دولت هند , باعث تقویت ادعای عملیات پرچم دورغین بودن این واقعه میشود )، مشارکت خود در این معاهده را بهطور یکجانبه به حالت تعلیق درآورد که تنشهای جدیدی را میان دو طرف ایجاد کرده است.