رسانه آمریکایی آکسیوس در گزارشی مدعی شد که با میانجگری پاکستان، کاخ سفید به توافق با ایران بر سر یک یادداشت تفاهم یکصفحه ای برای پایان دادن به جنگ و تعیین چارچوب مذاکرات دقیق تر هسته ای نزدیک میشود. به گفته دو مقام آمریکایی و دو منبع دیگر، انتظار میرود ظرف ۴۸ ساعت آینده پاسخ ایران در مورد چندین نکته کلیدی دریافت شود.
بر اساس این گزارش، هر چند هنوز بر سر هیچ چیز توافق نهایی حاصل نشده، اما طرفین از زمان آغاز جنگ تا کنون به این اندازه به توافق نزدیک نبوده اند. کاخ سفید معتقد است که رهبری ایران دچار تفرقه است و ایجاد اجماع میان جناح ها ممکن است دشوار باشد؛ برخی مقامات آمریکایی نیز همچنان نسبت به حصول حتی یک توافق اولیه تردید دارند.
به گزارش آکسیوس، یادداشت تفاهم یک صفحه ای و ۱۴ مادهای در حال مذاکره میان فرستادگان ترامپ (استیو ویتکاف و جرد کوشنر) و چندین مقام ایرانی، چه مستقیم و چه از طریق میانجی ها است. در شکل فعلی، این یادداشت اعلام کننده پایان جنگ در منطقه و آغاز دوره ۳۰ روزه مذاکرات برای دستیابی به توافقی مفصل درباره گشایش تنگه هرمز، محدود کردن برنامه هسته ای ایران و لغو تحریم های آمریکا خواهد بود.
از جمله مفاد این توافق پیشنهادی، تعهد ایران به تعلیق غنی سازی هستهای، موافقت آمریکا با لغو تحریم ها و آزادسازی میلیاردها دلار از دارایی های مسدودشده ایران و همچنین لغو محدودیت های دو طرف در مورد ترانزیت از طریق تنگه هرمز ذکر شده است. مدت زمان تعلیق غنی سازی فعالانه در حال مذاکره است: ایران ۵ سال پیشنهاد داده، آمریکا ۲۰ سال خواسته و منابع از احتمال توافق بر سر ۱۲ تا ۱۵ سال خبر داده اند.
بر اساس این گزارش، ایران در یادداشت تفاهم متعهد میشود که هرگز به دنبال سلاح هسته ای نرود، فعالیتهای مرتبط با سلاح سازی انجام ندهد و تأسیسات هسته ای زیرزمینی را اداره نکند. همچنین ایران به یک رژیم بازرسی تقویت شده، شامل بازرسی های ناگهانی توسط بازرسان سازمان ملل، متعهد خواهد شد. دو منبع آگاه ادعا کردند که ایران موافقت خواهد کرد اورانیوم با غنای بالای خود را از کشور خارج کند ـ اولویتی که تاکنون تهران آن را رد کرده بود.
در مقابل، ایالات متحده به لغو تدریجی تحریم های اعمال شده علیه ایران و آزادسازی تدریجی میلیاردها دلار از دارایی های مسدودشده ایران در سراسر جهان متعهد خواهد شد. با این حال، بسیاری از شرایط ذکرشده در این یادداشت منوط به حصول توافق نهایی است و این احتمال باقی می ماند که یا جنگ از سر گرفته شود یا وضعیت بلاتکلیفی تمدیدشدهای حاکم گردد.
یک مقام آمریکایی به آکسیوس گفت که تصمیم رئیس جمهور ترامپ برای عقب نشینی از عملیات تازه اعلام شده در تنگه هرمز و جلوگیری از فروپاشی آتش بس شکننده، مبتنی بر پیشرفت در مذاکرات بوده است. محدودیت های ایران بر کشتیرانی و محاصره دریایی آمریکا در دوره ۳۰ روزه به تدریج برداشته خواهد شد و در صورت شکست مذاکرات، نیروهای آمریکایی قادر به بازگرداندن محاصره یا ازسرگیری اقدامات نظامی خواهند بود.
در همین حال، رویترز نیز با تأیید خبر آکسیوس به نقل از یک منبع پاکستانی که در تلاشهای صلح مشارکت دارد، گفت آمریکا و ایران به توافق نزدیک میشوند. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز سه شنبه اعلام کرد: «ما مجبور نیستیم توافق واقعی را در یک روز بنویسیم. این موضوع بسیار پیچیده و فنی است، اما به راه حلی دیپلماتیک نیاز داریم.» منبع پاکستانی نیز افزود: «ما خیلی زود این کار را جمع خواهیم کرد. داریم نزدیک میشویم.»